Agile werken of veranderen binnen projecten en programma’s… Veel organisaties zien ondanks inspanning oude patronen er weer in sluipen. Yvonne legt uit waar het vaak mis gaat en hoe zij duurzame effecten bewerkstelligt.
De agile onion
Agile werken en projectmatig werken worden vaak gezien als twee gescheiden werelden. Vanuit mijn ervaring als agile coach zie ik juist hoe krachtig het is om ze te combineren als complementaire manieren van kijken, organiseren en samenwerken.
In mijn huidige werk als projectmanager vormt de “agile onion” een belangrijke leidraad. De agile onion laat zien dat agile werken uit meerdere schillen bestaat: van zichtbare, tastbare elementen zoals tools, processen en werkvormen tot diepere, minder zichtbare schillen zoals principes, waarden en mindset.
Wat we in de praktijk vaak zien, is dat organisaties blijven hangen in de buitenste schillen van de agile onion. Die zijn tastbaar, overzichtelijk en relatief makkelijk te implementeren. Je kunt er een training voor geven of een nieuw systeem voor inrichten. Maar juist daar zit ook de valkuil. Want als je alleen dáár verandert, raak je de kern niet. Die zit namelijk in de binnenste schillen: mindset en waarden. Minder zichtbaar, maar veel krachtiger. Dáár gaat het vaak mis. Als gedrag, overtuigingen en ongeschreven regels ongemoeid blijven. En dan wordt agile een kunstje in plaats van een manier van werken.
Agile als tool
Ik gebruik agile daarom niet als doel op zich, maar als een van de tools in mijn gereedschapskist. Tegelijk verrijk ik mijn aanpak met inzichten uit filosofie, (neuro)psychologie en antropologie.
De binnenste schillen gaan over vragen stellen, écht luisteren en perspectieven begrijpen. Over weten hoe stress werkt in het brein, waarom weerstand ontstaat en hoe taal het verschil maakt. Over groepsdynamiek, patronen, rituelen en ongeschreven regels die bepalen hoe mensen zich gedragen. Dáár ontstaat bewustzijn. En zonder bewustzijn geen duurzame verandering.
Maar – en dat is minstens zo belangrijk – alleen praten over mindset is niet genoeg. Zonder concrete acties blijft het abstract. Daarom raken we altijd álle schillen van de onion. Denk aan een teamcanvas om samen doelen en waarden scherp te krijgen. Creatieve brainstorms om los te komen van vaste denkpatronen. Retrospectives om stil te staan bij wat werkt en wat schuurt. Klein, concreet en toepasbaar in het dagelijks werk.
Juist de combinatie maakt het krachtig. Het abstracte versterkt het tastbare, en andersom. Zo ontstaat geen snelle verandering, maar een duurzame verbetering. En dát is waar wij bij Xtract voor staan: organisaties helpen veranderen, maar wel op onze manier. Authentiek, mensgericht en met oog voor alle schillen van de onion.
